تبلیغات
Etelaat Zanashoei - Ghabl & Baad Ezdevaj - آیین زناشویی در ایران باستان
جمعه 27 آبان 1390

آیین زناشویی در ایران باستان

   نوشته شده توسط: Siavash&Mohsen Rezaei    

آیین زناشویی در ایران باستان


در کیش ایران باستان زناشویی به منظور زندگی خوش و خرم و اتحاد و اتفاق و ازدیاد نفوس و تشکیل خانواده
چنان بر پایه صحیح و محکم استوار بوده که خود به خود ضامن بقا و دوام زندگی مشترک بود و مھر ومحبت را بین
زن و شوھر برای ھمیشه برقرار می ساخت.زرتشت در گات ھا یسنا پنجاه و سه بند به پسران و دخترانی که
می خواھند با ھم پیمان ازدواج ببندند اندرز می دھد که ای دختران شوی کننده و ای دامادان ،اینک بیاموزم و
آگاھتان کنم .با غیرت از برای زندگانی پاک منشی بجوشید.ھر یک از شما باید در کردار نیک از دیگری پیشی جوید
و از این راه زندگانی خود را خوش و خرم سازد.در کیش زرتشتی از لحاظ نظم به کارھای دنیا و محکم ساختن
یگانگی و جلوگیری از فساد اخلاقی ،در مورد زناشویی تاکید زیاد گردیده و این کار به خوبی ستوده شده
است.چنانکه در فرگرد چھارم بند چھل و ھفت وندیداد اھورامزدا می گوید:"ای اسپیتمان زرتشت ھر آینه ،من مرد
زندار را بر مرد بی زن و مرد حانه دار را بر مرد بی خانمان ترجیح می دھم."باز در فقره چھل و چھار می
گوید:"وظیفه ھر شخصی است که برادران ھمکیش خود را در کسب مال و داشتن ھمسر راھنمایی و مساعدت
کند."در دین زرتشت کمک کردن برای ازدواج کسانی که به سن بلوغ رسیده و به علت ناداری بی ھمسر مانده
اند،از کارھای خوب و پرثواب شمرده می شود.
عقد و ازدواج
در دین زرتشت عقد و ازدواج به پنج گونه انجام می گیرد.
١. پادشاه زنی- این ازدوالج عبارت از این است که پسر و دختر برای نخستین بار با رضایت والدین خود با
یکدیگر ازدواج کنند.
٢. ایوک زنی (یگانه-منحصر به فرد)-یعنی مردی بخواھد با یگانه دختر پدری ازدواج کند.چون دختر نمیتواند
دارایی خانه پدر را به خانواده دیگر منتقل کند،موظف است که پس از ازدواج،نخستین پسر خود را به جای
فرزند پدرش قرار داده دارایی را به او بسپارد تا از انقراض خانواده پدرش جلوگیری کند.چنین زنی را ایوک
زنی می گویند.
٣. چاکر زنی-این ازدواج در مورد زن یا مرد بیوه است که بخواھد پس از در گذشت ھمسر اول ھمسر دیگر
انتخاب کند.چون برابر کیش زرتشتی ،جفت اول در گیتی و عالم پس از مرگ ھمسر شخص است و مقام
پادشاه را دارد،لذا ھمسر دوم در عالم دیگر،مقام چاکر را در برابر ھمسر اول خواھد داشت.ھمچنین وقتی
که مرد بخواھد برای دارا شدن فرزند با رضایت زن اول ھمسر دیگری اختیار کند.زن دوم نیز در مقابل زن
اول مقام چاکر زنی را خواھد داشت،یعنی در خقیقت به منزله چاکر و خدمتکار است.
٤. خودسر زنی-این ازدواج عبارت است از اینکه دختر و پسر بالغ پیش از رسیدن به بیست و یک سالگی
بخواھند بدون رضایت پدر و مادر خود با یکدیگر ازدواج کنند،در این صورت موبد حق دارد صیغه عقد را جاری
سازد ،ولی مادامی که نارضایتی اولیای آنھا باقی است،این زن و شوھر از ارث محروم خواھند بود.
(دختر در شانزده سالگی و پسر در ھجده سالگی میتواند با رضایت اولیای خود ازدواج کند).
٥. ستر زنی- اگر زن و شوھری بچه دار نشوند و بچه ای را از سر راه برداشته یا از قوم و خیشان بی
بضلعت گرفته به فرزندی قبول کنند،در مورد این بچه وقتی که بزرگ شد مانند ایوک زنی عمل
میشود،بدین طریق که اولین پسر آن دختر خوانده،فرزند پدر خوانده محسوب می شود و پس از فوت پدر
خوانده ،صاحب دارایی و املاک خواھد شد.
موانع زناشویی
زناشویی در میان خویشاوندان در موارد زیر ممنوع است:
١. نسبت به زن-نزدیکتر از پسر عمو و پسر خاله و پسر دایی و ھمچنین پدر خوانده،برادر خوانده و پسر
شوھر جایز نیست.
٢. نسبت به مرد-نزدیکتر از دختر عمو و دختر عمه ودختر دایی و نیز مادر خوانده،و دختر خوانده را به
زنی گرفتن جایز نیست.
٣. نسبت به زن و مرد-در مورد برادران یا خواھران رضاعی بطور کلی موانع مزبور جاری است.
در مورد مھریه-در کیش زرتشتی چون رھایی اختیاری نیست ، به این جھت برای زناشویی مھریه ای قید
نمیشود.
امکان فسخ زناشویی یا رھایی
١. یکی از طرفین دیوانه بوده یا اختلال حواس داشته باشد در صورتی که طرف دیگر آگاه نبوده
باشد،بنا به تقاضای طرفی که سالم است ازدواج قابل فسخ است.
٢. ھرگاه شوھر عنین بوده و مردی نداشته باشد زن میتواند تقاضای طلاق کند.
٣. ھر گاه ثابت شود زن مرتکب زنا شده،شوھر میتواند او را رھا سازد و اگر ثابت شود که شوھر با
زن دیگر زنا کرده است ،زن ھم میتواند تقاضای طلاق کند.
٤. ھر گاه شوھر به مدت سه سال مخارج زندگی زن را ندھد،زن میتواند تقاضای طلاق دھد.
٥. ھر گاه زن از اذیت شوھر در خطر باشد میتواند تقاضای رھایی کند.
٦. ھر گاه زن ناشزه(زنی که به شوھر خود تمکین نکرده،نا فرمانی کند)باشد و رفتارش باعث خطر
گردد،شوھر میتواند تقاضای طلاق کند.
٧. ھر گاه شوھر زن دیگری داشته که در موقع ازدواج پنھان کرده و یا زن شوھر دیگری داشته
باشد ازدواج بعدی خود به خود باطل است.
٨. وقتی که مرد یا زن ترک دین زرتشت کند طلاق جایز است.
گواه گیران مجلس عقد
در این مجلس بزرگان و موبدان حاضر می شوند،موبد پس از شنیدن اقرار رضایت از عروس و داماد
اندرزھای سودمند اخلاقی و دینی داده برایشان چنین دعا میکند:
ھر دو تن را شادمانی افزون باد.ھمیشه با فر و جلال باشید ، به خوبی و خوشی زندگی کنید،در
ترقی و افزایش باشید،به کردار نیک سزاوار باشید،نیک پندار باشید،در گفتار نیکو باشید،در کردار
نیکی به جای آورید،از ھر گونه بد اندیشی دور بمانید.ھر گونه بکاھد،ھر گونه بدکاری بسوزاد،راستی
پایدار باد،جادویی سرنگون باد،در مزدیسنی استوار باشید،محبت داشته باشید با کردار نیک مال
تحصیل کنید.
با بزرگان یک دل و یک زبان باشید،با یاران فروتن و نرم خو و خوشبین باشید،غیبت مکنید،غضبناک
نشوید،از برای شرم گناه نکنید،حرص مبرید،از برای چیزی بیجا دردمند نشوید،حسد مبرید،کبر و منی
نکنید،ھوی و ھوس نپرورید،مال کسان را به نا حق مبرید،از زن و شوھر کسان پرھیز دارید از کوشش
نیک خود برخوردار باشید،با حرص انباز مشوید،با غیبت کننده ھمراه نباشید،با بدنام پیوند نکنید،با
بیچارگان پیکار نکنید،پیش پادشاھان سخن سنجیده گویید،مانند پدر نامور باشید،در ھر صورت مادر
را نیازارید،و به واسطه راست گفتن کامیاب و کامروا باشید.
پس از آن عروس و داماد دست پیوند بھم داده دور آتش میگردند و سایر تشریفات عروسی به طور
معمول است انجام میشود